آداب و رسوم یلدا در شهرهای مختلف ایران

آداب و رسوم یلدا در شهرهای مختلف ایران

یلدا یکی از کهن ترین آیین های ایرانی به شمار می آید که با خود حافظه تاریخی و فرهنگی یک ملت را حمل می کند. این آیین ما را از یکسو با روایتی از تاریخ و از سوی دیگر با روایتی از فرهنگ مواجه می سازد.

در این چشم انداز می توان گفت که آیین یلدا روایت فرهنگ و تاریخ فرهنگی ایرانیان است. در این آیین می توان ردپای قدیمی ترین اسطوره های سرزمین ایران را سراغ جست و از اسطوره به عنوان آیینه تاریخ و تمدن به جهان بینی و نگرش های ریشه دار هویتی و ملی ایرانیان رسید. در زیر به آداب و رسوم یلدا در شهرهای مختلف ایران می پردازیم.

آیین نوروزو شب چلّه در استان همدان

آیین نوروز به عنوان یکی از کهن ترین آیین های ملی است، یکی از جشن هایی است که باتوجه به تحولات بسیار متنوع در طول تاریخ حفظ و جاودان مانده است. نوروز باستانی برگرفته از افکار صلح طلبی، دوستی، وحدت، همدلی، کینه زدایی و همبستگی ملت ایران است و این آیین سرشار از پیام های مادی و معنوی است.

آیین نوروز در استان همدان همانند دیگر نقاط کشور مقدماتی دارد، استقبال و پیشواز های نوروزی از یک ماه قبل از عید نوروز آغاز میشود و مقدمات آماده سازی در این استان برای جشنی باستانی آماده می گردد.

شکل و شیوه برگزاری این آئین در سطح استان بسیار جذاب و متنوع است. از آیین های متنوع گرفته تا خوراک های نوروزی، بازی ها، قصه ها و افسانه های نوروز و ضرب المثل ها نمودی از اهمیت این جشن کهن در دل تاریخ دارد.

شادی و نشاطی که در ایام نوروزی حاکم است تقویت روحیه افراد را برای زندگی دوباره در آغاز سال نو رغم می زند. و هدیه هایی از قبیل عیدی و هدیه های افراد نامزد کرده و هدیه و گیفت یلدا یکی دیگر از زیبایی های این جشن نوروزی است.

از کارکرد های نوروز ایجاد رابطه های انسانی، همیاری ها و همبستگی های مردم در برگزاری این آیین است، نمونه ای از این دست می توان به از عزا در آوردن خانواده سوگوار، صلح و آشتی و زدودن کینه در بین مردم، کمک به مردم بی بضاعت و فقیر و … اشاره کرد.

همانگونه که در مبحث نوروز اشاره به مقدمات برگزاری این آیین داشتیم در یلدا نیز برای برگزاری از چند روز قبل برنامه های پیشوازی دنبال می شود و بساط یک شب بیاد ماندنی فراهم می شود تا در این شب طولانی بتوانند بهترین استفاده را با بهترین کاربرد داشته باشند، مهمترین بخش از یلدا آماده کردن خوراکی های شب یلدا از هندوانه، انار، آجیل، سنجد و گردو و … است، که فلسفه خوردن هر یک از خوراکی ها در این شب متفاوت است.

از افسانه گویی ها در این شب گرفته تا شاهنامه خوانی و تفال به حافظ، گرمی محفل خانواده ها را صد چندان می کند. فرستادن هدیه برای نامزدها و بازی های مفرت بخش از دیگر برنامه های این شب است.

شبی که عمری دراز در دل تاریخ دارد و خودش نیز بلندترین شب سال است. همچنین اعتقادات و باورهایی در خصوص این شب و متعلقاتش وجود دارد که بسیار متنوع و حائز اهمیت است.

بیشتر بدانید: آشنایی با انواع گیفت تبلیغاتی زرین گیفت

مراسم نوروز و یلدا در استان کرمان

نوروز یکی از بزرگترین جشن های ایرانیان است که از دیرباز در این کشور برگزار می شده و آیین های خاص خود را داشته است. آیین های نوروزی از آن دسته رفتارهای فرهنگی هستند که برخی هنوز در جامعه کنونی ایران بازمانده و کم و بیش کارکرد و نقش کارآمد و سودمند خود را میان گروههای مختلف مردم حفظ کرده اند.

آیین ها و جشن های ایرانی بخصوص آیین یلدا و نوروز از آن دسته رفتارهای فرهنگی هستند که برخی هنوز در جامعه کنونی ایران بازمانده و کم و بیش کارکرد و نقش کارآمد و سودمند خود را میان گروههای مختلف مردم حفظ کرده اند.

یلدا جشنی است خانوادگی، که در این شب همه اقوام نزدیک در خانه بزرگ خانواده جمع می شوند و تا پاسی از شب در کنار هم با شادمانی به گفت و گو و خوردن آجیل مخصوص، میوه (هندوانه و انار) و شیرینی می پردازند.

یکی از رسم های شب یلدا، در برخی نقاط ایران، گرفتن فال کوزه و فال حافظ است. فال حافظ در سده های اخیر به رسم های شب چله افزوده شده است و در میان مردم کرمان هم رایج است.

نوروز هم که در آغاز فصل بهار جشن گرفته می شود، پیام آور نوشدن سال، فرارسیدن گرما، مرگ زمستان، باز زایی طبیعت و خروج انسان از عالم خمودگی و پیوستن به طبیعت است.

دگرگونی طبیعت در گردش سال و نقش آن در زندگی اجتماعی و اقتصادی مردم واکنش های نمادینی را در فرهنگ رفتاری مردم پدید آورده که در مجموعه ای از آیین ها و آداب و رسوم از جمله نوروزیا در جشن مهرگان منعکس شده اند.

بسیاری از رفتارهای آیینی و نمادین مربوط به سال نو با اسطوره های موجود در میان مردم سرزمین ایران ارتباط دارند.

مراسم نوروز و یلدا در استان فارس

نوروز از مهمترین اعیاد ملی ایرانیان محسوب می شود که با نو شدن طبیعت همراه است. ایرانیان از دوره های باستان تا امروز تازه شدن طبیعت و آغاز سال جدید را، مبدائی برای ایجاد تحول فردی و تلاش برای تحول جمعی قرار داده اند مردم فارس در ایام نوروز سنتها و رسوم دیرینه ای دارند که همچنان در میان آنها جاریست.

در استان فارس به خصوص شهر شیراز از حدود یکماه یا بیشتر، به پیشواز سال نو می روند. مردان با تهیه شیرینی و تنقلات و زنان با دوختن و تهیه لباس نو برای خود و فرزندان و همچنین خانه تکانی به استقبال سال نو می۔ روند.

یلدا نیز همانند نوروز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. ایرانیان شب آغاز فصل زمستان را که طولانی ترین شب سال است، جشن گرفته و با واکنش هایی گوناگون و رفتارهایی آیینی و نمادین آن را گرامی داشته و جشن برپا می کنند.

شیرازی ها در این شب تا دیر وقت می نشینند و به شوخی و گفتگو و خاطره گویی و مشاعره و شب زنده داری می پردازند. تفأل از دیوان حافظ در میان خانواده ها، بخصوص در این شب مورد توجه است.

شاید برایتان جالب باشد: گلدان های یلدایی تم هندوانه