آیین های نوروز و یلدا در میان زرتشتیان ایران

آیین های نوروز و یلدا در میان زرتشتیان ایران

دو جشن آیینی نوروز و یلدا، در فرهنگ و سنن هر ملتی ریشه تاریخی و فرهنگی دارد و جلوه ای از باورهایی است که تا مقدسات دینی و مذهبی آنها پیش رفته است و هویت فرهنگی و تاریخی آن جامعه را به نمایش می گذارد. ایرانیان به بزرگداشت نوروز و یلدا آداب و رسوم گوناگونی برگزار می کنند که در بافت این تنوع، ویژگی های مشترکی دیده میشود.

یکی از اصلی ترین آموزه های دینی و معتقدات مذهبی در دین زرتشت، باور به این مسئله است که شادی تجلی اهورامزداست که در وجود آدمی انعکاس یافته و جزء ذات و سرشت وجود خداگونه او محسوب می شود بنابراین، سوگ و اندوه نکوهیده می باشد زیرا نشأت گرفته از اهریمن است.

بنابر این اعتقاد دینی، زرتشتیان جشن های آیینی بسیاری را در طول سال برگزار می کنند. به طور کلی همه جشن ها، آداب و آیین های مربوط به آن در دین زرتشت تاکنون با همه جزئیات خود باقی نمانده است، اما طرحی کلی از آنها بر جای است.

 در جامعه سنتی، این جشن ها با زندگی روزمره به شدت سرشته و با آن عجین بوده است. در تقسیم بندی جشنهای زرتشتیان ایرانی، جشن نوروز و يلدا، به سبب قدمت برگزاری آنها از جمله جشن های ملی و میهنی به شمار می آیند و آیین های این دو جشن برای زرتشتیان حلقه پیوند میان گذشته، حال و آینده است.

 در پشت این شور و فعالیت جمعی و رفتارهای آیینی زرتشتیان در برگزاری این دو جشن ملی، باورهای مقدسی نهفته است که محقق در این پژوهش به هریک پرداخته است. این پژوهش به مطالعه آیین های نوروز و یلدا در مناطق حوزه فرهنگی زرتشیتان در استان یزد: شهر یزد، مناطق زرتشتی نشین مریم آباد، نرسی آباد، رحمت آباد، شهر اردکان: محله شریف آباد، شهر میبد: روستای مزرعه کلانتر، شهر تفت: روستاهای چم و مبارکه، زرتشتیان ساکن در شهرهای کرمان و تهران پرداخته است.

یکی از آیین های مهم در شب یلدا و نورز دادن دادن هدیه و گیفت یلدا و نوروز به دوستان و عزیزان می باشد.

آیا در جشن یلدا، زرتشتیان به رسوم خاصی عمل می‌کنند؟

بله، در جشن یلدا، زرتشتیان به رسوم و آیین‌های خاصی عمل می‌کنند. برای مثال، در شب یلدا، خانواده‌ها به همراه دوستان و آشنایان خود در خانه یکدیگر جمع می‌شوند و با استفاده از شمع و چراغ، نور و روشنایی را بیشتر می‌کنند. همچنین در این جشن، به رسمیت گرفتن تغییر فصل از زمستان به بهار توجه می‌شود و مردم با خواندن شعر و غزلیات، به استقبال بهار و روزهای گرم و پرنور می‌روند.

همچنین، در این جشن از میوه‌های مختلفی مانند انگور، خرما، ریواس، پسته و بادام استفاده می‌شود و در برخی مناطق، از کودکان خواسته می‌شود که با انواع بذرهای گیاهان، شیرینی‌ها و میوه‌ها، شادی و خوشبختی را به خانواده خود هدیه کنند.

همچنین در برخی مناطق، به نمایش گذاشتن آتش و سوزاندن چوب و چرم به عنوان رسمیت‌بخشی به گذشتن زمستان و آغاز بهار و نوروز نیز اشاره می‌شود.